Histerosalpingografi (HSG) – İlaçlı Rahim Filmi Nedir?

Histerosalpingografi (HSG), rahim ve fallop tüplerinin yapısını değerlendirmek için rahim içine kontrast madde verilerek röntgen ile görüntüleme yapılan tanısal bir işlemdir. Kısırlık araştırmalarında tüplerin açık olup olmadığını gösteren temel testlerden biridir.

İnfertilite değerlendirmesinde en sık kullanılan görüntüleme yöntemlerinden biri olan HSG (ilaçlı rahim filmi), rahim içi yapıyı ve tüplerin geçirgenliğini analiz ederek tedavi planının doğru şekilde oluşturulmasına yardımcı olur. Hem tanısal hem de bazı durumlarda tedavi edici etkisi bulunan bu işlem, tüp bebek öncesi standart değerlendirmeler arasında yer alır.

HSG (İlaçlı Rahim Filmi) Nedir?

Histerosalpingografi; rahim (histero), tüpler (salpingo) ve görüntüleme (grafi) kelimelerinin birleşiminden oluşur. İşlem sırasında rahim içine verilen opak kontrast madde X-ışınları ile görüntülenerek rahim boşluğu ve fallop tüpleri değerlendirilir.

Bu yöntem özellikle infertilite araştırmalarında rutin olarak uygulanır ve tüplerin açık olup olmadığı hakkında önemli bilgi sağlar.

---

HSG Nasıl Çekilir?

İşlem sırasında hasta jinekolojik pozisyonda röntgen masasına alınır. Rahim ağzından ince bir kateter yerleştirilir ve kontrast madde rahim içine verilir. Ardından birkaç aşamada görüntüler alınarak:

• Kontrastın rahim içini doldurması
• Tüplerden geçişi
• Karın boşluğuna yayılımı

değerlendirilir. İşlem genellikle kısa sürer ve çoğu zaman ek bir girişim gerektirmez.

---

İlaçlı Rahim Filmi Neleri Gösterir?

HSG ile aşağıdaki durumlar araştırılabilir:

• Rahim içi polip ve miyom varlığı
• Rahim içi yapışıklıklar (sineşi)
• Rahim şekil anomalileri
• Fallop tüplerinde kısmi veya tam tıkanıklık (tubal obstrüksiyon)

Bu nedenle HSG, kadın kaynaklı infertilitenin önemli bir bölümünü aydınlatabilir.

---

HSG’nin Avantajları Nelerdir?

HSG’nin önemli avantajlarından biri, bazı durumlarda tedavi edici etki göstermesidir. Kontrast maddenin geçişi sırasında tüplerdeki küçük yapışıklıklar açılabilir ve işlem sonrasında gebelik oranlarında artış gözlenebilir.

Bu nedenle HSG hem tanı koyma hem de fertiliteyi destekleme açısından değerli bir yöntemdir.

---

HSG İçin En Uygun Zaman

HSG çekimi için en ideal dönem adet bitiminden sonraki ilk birkaç gündür. Bunun temel nedenleri:

• Olası gebeliğe zarar verilmemesi
• Rahim iç tabakasının henüz kalınlaşmamış olması
• Rahim ağzı kanalının açık olması

Bu dönem görüntü kalitesini artırır ve işlem güvenliğini sağlar.

---

HSG Adetliyken Çekilir mi?

Adet döneminde HSG çekimi önerilmez. Enfeksiyon ve endometriozis riski nedeniyle işlem genellikle adet sonrası planlanır.

---

HSG Kimlere Uygun Değildir?

Aşağıdaki durumlarda işlem ertelenebilir veya uygulanmayabilir:

• Vajinal veya servikal enfeksiyon
• Rahim ağzı darlığı
• Rahim veya serviks kanseri şüphesi

Bu durumlarda öncelikle gerekli tedavi ve değerlendirme yapılmalıdır.

---

HSG Ağrılı Bir İşlem midir?

İşlem sırasında rahim içine verilen kontrast madde nedeniyle kısa süreli kramp tarzı ağrı hissedilebilir. Ancak bu ağrı genellikle hafif düzeydedir ve birkaç dakika sürer. İstenirse sedasyon veya anestezi altında da yapılabilir.

---

HSG Sonrası Tüpler Kapalı Görünürse Ne Yapılır?

HSG’de tüpler kapalı izlenirse kesin değerlendirme için laparoskopi önerilebilir. Çünkü bazen işlem sırasında oluşan tüp spazmı tüplerin kapalıymış gibi görünmesine neden olabilir.

Gerçek tüp tıkanıklığı saptanırsa en etkili tedavi seçeneklerinden biri tüp bebek uygulamasıdır.

Son Güncelleme Tarihi 20 Şubat 2026 – Op. Dr. Necip Öztürk